روکش دندان (Dental Crown) یکی از بهترین روش های ترمیم و محافظت از دندان های آسیب دیده یا پوسیده است. بسیاری از افراد فکر میکنند پس از قرار دادن روکش دندانی ، دیگر هیچ مشکلی برای آن روکش به وجود نمیاد و همیشگی است؛ اما واقعیت اینه که روکش دندان دائمی نیست و حتی با بهترین مواد نیز ممکن است پس از چند سال نیاز به تعویض داشته باشد.
هر چند روکش های دندانی در برابر فشار جویدن، نوشیدن نوشیدنی های گرم و سرد و استفاده روزمره مقاومت بالایی دارند، اما همچنان روی یک دندان طبیعی قرار گرفته اند؛ دندانی که (دندان زیرین) با گذشت زمان دچار تغییرات مختلفی می شود. به همین دلیل، سلامت دندان زیر روکش، وضعیت لثه و نحوه مراقبت های شما نقش بسیار مهمی در طول عمر روکش دارند.
در ادامه با دکتر نگین واعظی همرا باشید تا بررسی میکنیم که چرا روکش دندان خراب می شود، چه عواملی باعث کاهش طول عمر آن می شوند و چگونه می توان ماندگاری روکش را تا حدود زیادی حفظ کرد.
فهرست مطالب
چرا روکش دندان پس از مدتی نیاز به تعویض پیدا میکند؟
روکش های دندانی جهت محافظت از دندان های با ساختار ضعیف، ترک خورده یا عصب کشی شده استفاده می شوند؛ اما برخلاف تصور بسیاری از مراجعین دندانپزشکی، بصورت دائمی یا همیشگی نیستند.
به مرور زمان، دندان طبیعی زیر روکش، لثه اطراف آن و استخوان نگهدارنده دندان دچار تغییر می شوند و این تغییرات می توانند عملکرد روکش شما را تحت تأثیر قرار دهند.
اما نکته مهم اینجاست که در بسیاری از موارد، خود روکش سالم است اما مشکلی که در محل اتصال روکش به دندان ایجاد می شود (مثل پوسیدگی دندان زیر روکش)، باعث نیاز به تعویض آن خواهد شد.
مهمترین عوامل عبارتند از:
- تحلیل لثه
- پوسیدگی مجدد دندان زیر روکش
- از بین رفتن چسب مخصوص روکش (سِمان)
- تغییرات دندان زیر روکش
- فشارهای زیاد هنگام جویدن
محل اتصال روکش به دندان؛ مهم ترین نقطه ای که آسیب پذیرتر است.
بیشتر مشکلات روکش ها از قسمتی شروع می شوند که روکش با دندان طبیعی تماس دارد؛ به این قسمت مارجین روکش (Crown Margin) گفته می شود.
اگر پلاک های باکتریایی یا میکروبی در این ناحیه جمع شوند یا لثه تحلیل برود، باکتری ها به راحتی به زیر روکش شما نفوذ کرده و باعث ایجاد پوسیدگی ثانویه می شوند.
حتی اگر خود روکش کاملاً سالم باشد، پوسیدگی زیر آن ممکن است نیاز به برداشتن و تعویض کامل روکش ایجاد کند. برای بررسی آن نیاز است تا حتما مورد معاینه مجدد قرار بگیرید.
آیا روکش از دندان به طور کامل و صد در صد محافظت می کند؟
برای پاسخ دادن به این سوال، اول باید وظیفه روکش دندان رو بدانیم :
روکش دندان شما وظیفه دارد:
- از دندانهای ترک خورده محافظت کند.
- استحکام دندان های عصب کشی شده را افزایش دهد.
- عملکرد طبیعی جویدن را یه شما بازگرداند.
- ظاهر دندان های شما را بهبود ببخشد.
اما در مقابل، روکش ها نمی توانند:
- مانع تجمع پلاک شوند.
- از پوسیدگی زیر روکش جلوگیری کنند.
- جلوی بیماریهای لثه را بگیرند.
- دندان را در برابر فشارهای بیش از حد کاملاً محافظت کند.
به همین دلیل رعایت بهداشت دهان حتی پس از نصب روکش نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.
حتما مقاله [ علت افتادن روکش دندان | راهکارهای جلوگیری و درمان آن ] را نیز مطالعه کنید.
فشارهای جویدن چگونه باعث آسیب به روکش میشوند؟
هر بار که غذا می جویم، نیروی قابل توجهی به دندان ها وارد می شود. این فشارها در طول سالها به تدریج موجب فرسایش روکش دندانی و کاهش استحکام اتصال آن می شوند.
افرادی که عادت هایی مانند عادتهای زیر را دارند، بیشتر در معرض آسیب به روکش هایشان هستند:
- دندانقروچه یا براکسیسم
- فشردن دندانها روی هم
- جویدن یخ
- شکستن آجیل با دندان
- جویدن اجسام سخت
این عادتها میتوانند باعث لب پریدگی، ترک یا حتی شکستن کامل روکش شما شوند. پس خودداری از این موارد بسیار در حفظ طول عمر روکشتان ضروری است.
شایعترین دلایل خرابی روکش دندان
در بسیاری از موارد، خرابی روکش به علت فرسودگی طبیعی نیست؛ بلکه عوامل دیگری در این موضوع نقش دارند.
از مهمترین دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پوسیدگی مجدد زیر روکش
- شکستن یا لبپریدگی روکش
- لق شدن روکش
- از بین رفتن چسب روکش
- شکستگی دندان زیر روکش
- بیماریهای لثه
- دندانقروچه
- فشارهای غیرطبیعی هنگام جویدن
حتما مقاله [ مراقبت بعد از روکش دندان – افزایش ماندگاری و طول عمر روکش ] را نیز مطالعه کنید.
دندان قروچه؛ دشمن اصلی روکش دندان
یکی از مهم ترین دلایل کاهش عمر روکش، براکسیسم (Bruxism) یا دندان قروچه است.
فشارهای پرتکرار شبانه باعث می شوند:
- ترک های ریز در روکش ایجاد شود.
- چسب روکش(سِمان) ضعیف شود.
- روکش لق شود.
- دندان زیر روکش آسیب ببیند.
در این شرایط معمولاً دندانپزشک استفاده از نایت گارد (Night Guard) را هنگام خواب توصیه میکند.البته در چنین شرایطی ابتدا باید علت دندان قروچه تشخیص داده و درمان شود ولی با این حال می توان نایت گارد را نیز استفاده نمود.
تحلیل لثه و تأثیر آن بر روکش
با بالارفتن سن و یا در اثر بیماری های لثه، ممکن است لثه به تدریج عقب نشینی کند.
این اتفاق باعث می شود:
- لبه روکش نمایان شود.
- حساسیت دندان افزایش یابد.
- احتمال پوسیدگی ریشه بیشتر شود.
- مواد غذایی راحت تر زیر روکش گیر کنند.
بنابراین حفظ سلامت لثه نقش مهمی در افزایش طول عمر روکش دارد.
حتما [ نمونه کار روکش سرامیکی دندان در تبریز؛ عکس قبل و بعد اصلاح طرح لبخند ] را نیز مشاهده کنید.
علائم خراب شدن روکش دندان
گاهی اوقات روکش بدون درد ، مشکل پیدا می کند؛ بنابراین نباید تنها به وجود یا نبود درد توجه کرد.
در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید:
- درد هنگام جویدن
- حساسیت جدید به سرما یا گرما
- لق شدن روکش
- لب پریدگی یا ترک روی روکش
- ایجاد بوی بد دهان از اطراف روکش
- گیر کردن مکرر غذا
- مشاهده خط تیره در کنار لثه
در بسیاری از موارد، تنها با تهیه رادیوگرافی ساده می توان پوسیدگی زیر روکش یا آسیب های پنهان را تشخیص داد.
کی لازمه فوری به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است در اولین فرصت به دندانپزشک تان مراجعه نمایید.
- درد شدید و مداوم
- تورم لثه یا صورت
- افتادن کامل روکش
- ناتوانی در جویدن
اگر روکش از دندانتان جدا شد،اونو پیش خودتون نگه دارید و تا زمان مراجعه با آن سمت دهان غذا نخورید؛ زیرا دندان بدون روکش بسیار آسیب پذیرتر است. سپس برای بررسی وضعیت و امکان چسباندن مجدد به دندانپزشک تان مراجعه کنید. اگر پوسیدگی زیر روکش زیاد نباشد و امکان چسباندن مجدد روکش مقدور باشد، دندانپزشک شما مجدد آن را در جای خود قرار خواهد داد.
اشتباهاتی که عمر روکش دندان را کاهش می دهند
برخی عادت های روزانه و خیلی ساده وجود دارند که میتوانندبهترین روکش ها رو هم زودتر از تصورتان خراب کنند یا باعث پوسیدگی دندان زیری اش شوند!
رایجترین این اشتباهات عبارتند از:
- استفاده نکردن از نخ دندان
- مسواک نزدن ناحیه لثه
- جویدن یخ یا خوراکی های بسیار سفت مثل آجیل
- باز کردن بسته بندی ها با دندان مثل سُس
- بی توجهی به لق شدن روکش
- درمان نکردن دندان قروچه
- مراجعه نکردن برای معاینات دورهای
حتما [ قیمت روکش دندان زیرکونیا سرامیکی در تبریز چقدر است؟ ] را نیز مشاهده کنید.
جمع بندی
روکش دندان یکی از متداول ترین درمان های دندانپزشکی است که باعث حفظ و نگهداری دندان شما خواهد بود اما مانند هر درمان دیگری طول عمر مشخصی دارد و دائمی و همیشگی نیست! در بیشتر موارد، خرابی روکش ها به دلیل پوسیدگی دندان زیرین ، تحلیل لثه، فشاری های ناشی از دندان قروچه یا فرسودگی و از بین رفتن انصال روکش به دندان اتفاق می افتد نه خود روکش!
با رعایت بهداشت دهان و دندان، معاینات دوره ای، اصلاح عادت های آسیب رسان مثل دندان قروچه، می توانید طول عمر روکش خود را افزایش دهید. اگر روکش تان افتاده یا احساس لق شدگی و یا بوی بد دارید حتما برای معاینه به دندانپزشک تان مراجعه نمایید.
پاسخ به سوالات متداول
عمر متوسط روکش دندان چقدر است؟
در صورت مراقبت صحیح روکش های دندانی می توانند تا بیش از 10 سال و حتی تا 15 و بیشتر نیز دوام بیاورند. این مدت زمان کاملا بستگی به جنس روکش، وضعیت دندان و رعایت بهداشت دهان خواهد داشت.
آیا خود روکش دندان پوسیده میشود؟
خیر! بر خلاف تصور خود روکش پوسیده نمی شود اما دندان طبیعی زیر روکش ممکن است دچار پوسیدگی شود به خصوص اگر بهداشت دهان دندان را رعایت نکرده باشید.
آیا روکش لق شده همیشه باید تعویض شود؟
خیر! اگر دندان زیر روکش سالم باشد، در برخی موارد می تواند مجدد روکش را با چسب مخصوص دندانپزشکی در جای خود قرار داد. این کار در مطب دندانپزشکی و پس از معاینه دندانپزشک انجام می گیرد.
آیا روکش دندان را می توان بلیچینگ کرد؟
خیر، روکش دندان را نمی توانید بلیچینگ نمایید.


بدون دیدگاه