فهرست مطالب
کودکان معمولاً اولین دندان شیری خود را در حدود سن ۶ تا ۷ سالگی از دست می دهند. این فرآیند می تواند تا حدود ۱۲ سالگی ادامه یابد. در این مقاله، به ترتیب طبیعی افتادن دندانها در کودکان می پردازیم. همچنین دلایلی که ممکن است باعث شود برخی کودکان زودتر یا دیرتر از دیگران دندان از دست بدهند را بررسی کرده و توضیح می دهیم هنگام لق شدن یک دندان باید چه کرد.
میانگین سن از دست دادن دندان در کودکان
طبق گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA)، کودکان معمولاً بین سنین مندرج در جدول زیر، دندان در آورده و از دست می دهند:
| نوع دندان | زمان رویش (ماه) | زمان افتادن (سال) |
|---|---|---|
| دندان های شیری فک بالا | ||
| پیش مرکزی | ۸-۱۲ ماهگی | ۶-۷ سالگی |
| پیش کناری | ۹-۱۳ ماهگی | ۷-۸ سالگی |
| نیش | ۱۶-۲۲ ماهگی | ۱۰-۱۲ سالگی |
| آسیاب اول | ۱۳-۱۹ ماهگی | ۹-۱۱ سالگی |
| آسیاب دوم | ۲۵-۳۳ ماهگی | ۱۰-۱۲ سالگی |
| دندان های شیری فک پایین | ||
| آسیاب دوم | ۲۳-۳۱ ماهگی | ۱۰-۱۲ سالگی |
| آسیاب اول | ۱۴-۱۸ ماهگی | ۹-۱۱ سالگی |
| نیش | ۱۷-۲۳ ماهگی | ۹-۱۲ سالگی |
| پیش کناری | ۱۰-۱۶ ماهگی | ۷-۸ سالگی |
| پیش مرکزی | ۶-۱۰ ماهگی | ۶-۷ سالگی |
دندان های پیش (Incisors)
دندانهای پیش، دندانهای تیزی هستند که در جلوی دهان قرار دارند و نقش مهمی در گاز زدن و جویدن غذاهای جامد دارند.
نوزادان و بزرگسالان هرکدام ۸ دندان پیشین دارند که شامل موارد زیر است:
- پیش های میانی بالا: دو دندان جلوی فک بالا
- پیش های میانی پایین: دو دندان جلوی فک پایین
- پیش های کناری بالا: هر کدام در کنار پیش های میانی بالا
- پیش های کناری پایین: هر کدام در کنار پیش های میانی پایین
انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) میگوید کودک معمولاً اولین دندان شیری اش را، که اغلب یکی از پیش های میانی پایین است، در ۶ تا ۷ سالگی از دست می دهد. معمولاً دندان ها به همان ترتیبی که در دهان ظاهر شدند، می افتند.
پیش های میانی پایین اولین دندان هایی هستند که در حدود ۶ تا ۱۲ ماهگی ظاهر می شوند، و پس از آن ها، دندان های کناری نمایان می شوند.
در سنین ۶ تا ۷ سالگی، فرآیند افتادن دندان ها آغاز میشود. ریشه ی دندانهای پیش پایین شل شده و دندان لق می شود تا در نهایت بیفتد. بعد از آن، معمولاً دندان های پیش بالا و سپس دندانهای جانبی از دهان خارج می شوند. و علت آن تحلیل ریشه دندان شیری توسط جوانه دندان دائمی در حال رویش است.
به طور معمول، ابتدا پیش های جانبی بالا می افتند و سپس پیش های جانبی پایین.
دندان های آسیاب شیری (Molars)
دندان های آسیاب در خرد کردن و جویدن غذا قبل از بلعیدن نقش دارند. اولین دندان های آسیاب معمولاً بعد از تولد کودک و در حدود ۱۳ تا ۱۹ ماهگی رشد میکنند. دندان های آسیای دوم در حدود ۲۵ تا ۳۳ ماهگی ظاهر می شوند.
کودک ابتدا دندان های آسیاب اول را در فک بالا و سپس در فک پایین در میآورد. دندان های آسیاب دوم ابتدا در فک پایین و سپس در فک بالا ظاهر میشوند.
وقتی کودک به سن ۹ سالگی برسد، احتمال دارد دندان های آسیاب شیری خود را طی چند سال آینده از دست بدهد تا فضا برای دندان های دائمی آسیاب بزرگ که در حدود ۱۳ سالگی در میآیند، فراهم شود.
دندان های نیش (Canines)
دندان های نیش، دندان های نوکتیز و تیز در دو طرف دندان های جلویی هستند که در پاره کردن غذا نقش مهمی دارند. کودکان و بزرگسالان هرکدام ۴ دندان نیش دارند : دو عدد در بالا و دو عدد در پایین.
دندان های نیش بالا معمولاً در سن ۱۶ تا ۲۲ ماهگی درمیآیند و دندان های نیش پایین بعد از آنها ظاهر میشوند. کودک معمولاً ابتدا دندان های نیش پایین و سپس دندان های نیش بالا را در حدود ۹ سالگی از دست می دهد. در این زمان، دندانهای دائمی نیش جایگزین آنها می شوند.
اگر کودک زودتر یا دیرتر دندان از دست بدهد چه می شود؟
هر کودک با دیگری متفاوت است و برخی کودکان زودتر یا دیرتر از میانگین، دندان های شیری خود را از دست می دهند.
از دست دادن زود هنگام دندانها در کودکان
برخی کودکان زودتر از دیگران دندان شیری خود را از دست می دهند، به ویژه اگر دندانها زودتر از موعد رشد کرده باشند. اما در برخی موارد، افتادن زودهنگام دندان می تواند نشانهای از پوسیدگی دندان باشد که نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارد.
دندانپزشک می تواند به کودک و والدین یا مراقبین او آموزش دهد که چگونه دندان ها را به درستی مسواک بزنند و از آنها مراقبت کنند. همچنین، می توان برای جلوگیری از آسیب بیشتر، پوسیدگی ها را ترمیم کرد و از موادی مانند فیشور سیلنت یا وارنیش فلوراید استفاده نمود.
در موارد نادر، افتادن زودهنگام دندان ها می تواند نشانهی اولیهی برخی بیماری های نادر باشد، مانند:
| بیماری | توضیح |
|---|---|
| سندرم پاپیلون-لفور | یک بیماری ژنتیکی نادر که ممکن است در ۱ تا ۵ سالگی بروز کند و موجب تحلیل لثه و افتادن دندان ها شود. |
| سندرم چدیاک-هیگاشی | اختلال ایمنی ارثی نادری که میتواند باعث افزایش حساسیت به عفونت های لثه و از دست دادن دندان شود. |
| هیپوفسفاتازی | بیماری ژنتیکی نادری که باعث تضعیف استخوانها و دندانها و افتادن زودرس آنها می شود. |
| نوتروپنی مادرزادی | اختلالی مادرزادی در سیستم ایمنی که خطر عفونت های لثه و از دست دادن دندان را افزایش میدهد. |
| هیستیوسیتوز سلول لانگرهانس | بیماری نادری که ممکن است استخوان فک را درگیر کند و باعث لق شدن و افتادن دندان شود. |
از دست دادن دیر هنگام دندانها در کودکان
برخی کودکان ممکن است تا ۸ یا ۹ سالگی هیچ دندانی از دست ندهند. بنابراین، بازه ی سنی طبیعی برای افتادن دندانها گسترده است.
گاهی اوقات، تأخیر در افتادن دندان ها میتواند ناشی از بیماری های زمینهای باشد، بهویژه اگر بیش از یک دندان تحتتأثیر باشد. از جمله بیماری هایی که ممکن است باعث این مشکل شوند:
| بیماری | توضیح |
|---|---|
| سندرم اندرسن-تاویل | اختلال ژنتیکی نادری که ممکن است موجب تأخیر در افتادن دندانهای شیری و بروز مشکلات استخوانی و صورتی شود. |
| استئوپتروزیس اتوزوم مغلوب نوع ۲ | بیماری ارثی که باعث افزایش تراکم استخوانی شده و رشد طبیعی دندانها را مختل میکند. |
| سندرم هایپر IgE اتوزوم غالب | اختلال ایمنی نادری که موجب اختلال در رشد اسکلت، بافت همبند و دندانها میشود. تحقیقات نشان میدهد ۸۳٪ مبتلایان به این بیماری دیر دندان از دست میدهند. |
با دندان لق کودک چه کنیم؟
بهطور تجربی، بهترین کار این است که اجازه دهید دندان لق خود به خود بیفتد. با این حال، بسیاری از کودکان خودشان دندان را تکان می دهند تا بیفتد.
اگر کودک یا والدین بخواهند دندان لق را زودتر بکشند، می توانند با استفاده از یک دستمال یا گاز استریل، دندان را محکم گرفته و به سرعت پیچانده و خارج کنند. و یا اینکه جهت حفظ ایمنی کودک حتما به دندانپزشک مراجعه نمایند.
مراجعه به دندانپزشک
انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه میکند که کودکان از زمانی که دندان های شیری در میآورند، به دندانپزشک مراجعه کنند. این کار باعث می شود کودک با معاینه ی دهان آشنا شده و اضطراب کمتری داشته باشد.
دندان های شیری نیز میتوانند دچار پوسیدگی و مشکلات دیگر شوند. طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC)، از هر ۵ کودک ۵ تا ۱۱ ساله، یک نفر دست کم یک دندان پوسیده دارد که نیاز به درمان دارد. این مشکل در کودکان خانوادههای کم در آمد، دو برابر شایعتر است.
دندانپزشک میتواند به والدین نشان دهد چگونه به کودک کمک کنند تا دندانهایش را درست مسواک بزند و عادات نادرست (مثل مکیدن انگشت) را اصلاح کنند. آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا توصیه می کند که کودکان هر ۶ ماه یکبار برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنند.
اگر والدین یا مراقبین نگران تأخیر در رشد یا افتادن دندانها هستند، بهتر است کودک را نزد دندانپزشک ببرند، اما بهطور کلی، جای نگرانی نیست چون دندان ها بهمرور خواهند افتاد.
جمع بندی
کودکان می توانند از سن ۶ سالگی افتادن دندانهای شیری خود را آغاز کنند و این روند تا حدود ۱۲ سالگی ادامه یابد. ترتیب افتادن دندان ها اغلب مشابه ترتیب رشد آن هاست.
برخی بیماری ها ممکن است باعث افتادن زودهنگام یا دیرهنگام دندان شوند، که در این موارد، مراجعه به دندانپزشک اهمیت دارد.
والدین باید کودک را دوبار در سال برای چکاپ به دندانپزشک ببرند و در صورت بروز مشکل، حتی بین ویزیت های معمول، به دندانپزشک مراجعه کنند.
مشاوره با دندانپزشک کودک در تبریز برای لق شدن دندان های شیری
اگر در تبریز ساکن هستید و افتادن دندان های شیری کودک تان شما را نگران کرده، ما در مطب دندانپزشکی کودک با تجربه و تخصص لازم، آماده ی بررسی دقیق وضعیت دندان های فرزندتان هستیم. همین امروز با ما تماس بگیرید یا وقت مشاوره بگیرید.
✅برای نوبت دهی سریع دندانپزشک کودک در تبریز با ما تماس بگیرید :
📍آدرس: تبریز، ولیعصر، چهار راه شریعتی، جنب بانک سپه،ساختمان آناهیتا، طبقه 3 واحد 7
📞 تلفن مطب : 33316412-041
📲 واتساپ: [09149617890]
بدون دیدگاه