فهرست مطالب
حکایتی زیبا از دکتر بریتنی سیمور
دکتر بریتنی سیمور ، استادیار دانشکده دندانپزشکی هاروارد اینگونه نقل می کند :
اولین سال پس از فارغ التحصیلی ام از دانشکده دندانپزشکی بود و من در حال درمان دختر بچهای دو سال و نیمه بودم که در منطقه ای بدون فلوراید در آب آشامیدنی بزرگ شده بود. چهار دندان جلویی او به حدی پوسیده، دردناک و عفونی بودند که مجبور شدم آن ها را بهطور کامل بکشم. برای کودکی کوچک، نور و صدا های یونیت و فرز دندان پزشکی می توانند بسیار ترسناک باشند. با اینکه ترسیده بود و گریه می کرد، در حین درمان کاملاً بیحرکت باقی ماند. واقعاً به او افتخار کردم.
پس از پایان درمان، در راهرو در کنار مادرش ایستاده بودیم و من در حال توضیح مراقبت های لازم در خانه برای بهبود عفونت دندانی اش بودم. اکنون دختر کوچک آرام شده بود، روی بازوی مادرش قرار داشت و به من نگاه میکرد. ناگهان، وسط جملهام، این دختر کوچولوی کوچک دست هایش را دور گردن من انداخت و محکم مرا بغل کرد. من و مادرش از تعجب نفس مان بند آمد. دخترک هیچ چیزی نگفت، فقط مرا برای مدتی طولانی در آغوش گرفت. من بلافاصله فهمیدم چرا، و او را محکم در آغوش گرفتم. او بالاخره از دردش رها شده بود.
این داستان معنای مشخص و واضحی دارد! فرزندان ما شایسته ی شروعی سالم در زندگی هستند، و یک لبخند سالم یکی از بهترین هدیه هایی است که میتوانیم به آنها بدهیم. درمان پوسیدگی دندان مهم است، اما پیشگیری از آن بهترین کار است. و اینجاست که فلوراید وارد عمل می شود. میلیون ها کودک در ایالات متحده و سراسر جهان به لطف وجود فلوراید در آب لولهکشی، خمیردندان و چکاپهای منظم دندانپزشکی (که باید حداکثر از یک سالگی کودک آغاز شوند) از پوسیدگی نجات یافتهاند.
فلوراید چیست و نقش آن در سلامت دهان و دندان
آیا میدانستید که پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری در کودکان و بزرگسالان در سراسر جهان است؟ فلوراید تراپی یکی از بهترین و ایمن ترین روش هایی است که می توان برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان و بزرگسالان استفاده کرد.
فلوراید یک ماده معدنی شناخته شده برای بهبود سلامت دندان ها است که با تقویت مینای دندان (لایه سخت و محافظتکننده سطح دندان) عمل می کند. تقویت مینای دندان برای کودکان اهمیت ویژهای دارد، زیرا دندانهای آن ها هنوز در حال رشد بوده و بیشتر در معرض پوسیدگی قرار دارند. فلوراید بهعنوان یک مکانیسم دفاعی طبیعی، در برابر اسید تولیدشده توسط باکتری های دهان عمل میکند. اسیدی که در صورت کنترل نشدن، باعث ایجاد پوسیدگی می شود.
فلورایدتراپی نه تنها احتمال پوسیدگی را کاهش میدهد، بلکه حتی میتواند نشانه های اولیهی پوسیدگی را هم معکوس کند. به دلیل موفقیت بالای فلوراید در جلوگیری از پوسیدگی، فلوراید موجود در آب یکی از بزرگ ترین دستاوردهای بهداشت عمومی قرن بیستم نام گرفته است.
فلوراید از دو راه عمل میکند
- سیستمیک (درونی): زمانیکه از طریق آب، غذا یا مکمل های خوراکی وارد بدن میشود و در ساختار دندان های در حال رشد وارد میگردد.
- موضعی (سطحی): زمانیکه از طریق خمیردندان، دهان شویه یا درمانهای تخصصی روی دندان های رویش یافته استفاده می شود و مستقیماً سطح دندان را تقویت می کند.
رفع شایعات درباره ایمنی فلوراید
با وجود استفاده گسترده و توصیه آن توسط سازمان های سلامت، همچنان باورهای نادرستی درباره ایمنی فلوراید وجود دارد. برخی افراد نگران تأثیرات منفی فلوراید بر سلامت هستند، اما تحقیقات گسترده و معتبر علمی اثربخشی و ایمنی فلوراید تراپی را در پیشگیری از پوسیدگی دندان، در صورت استفاده صحیح، تأیید کردهاند.
نهادهای بهداشتی جهانی از جمله انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) بر فواید فلوراید در سلامت دهان و دندان تأکید دارند و استفاده از آن را برای کودکان در دُز مناسب کاملاً ایمن می دانند.
آیا لازم است نگران نوشیدن آب حاوی فلوراید برای کودک باشم؟
خیر. آب حاوی فلوراید ساده، ارزان و یکی از بهترین نوشیدنی ها برای کودکان است. نوشیدنی های شیرین مثل آب میوه (حتی اگر ۱۰۰٪ طبیعی باشند)، نوشابه و نوشیدنی های ورزشی باعث پوسیدگی می شوند، اما آب فلورایددار از دندان ها محافظت میکند. ضمن اینکه نوشیدنی های شیرین باعث اضافه وزن هم میشوند، در حالی که آب فلورایددار بدون کالری است.
موضوع دیگر این است که فلوراید یک ماده طبیعی است. عنصری است که در همه منابع طبیعی آب وجود دارد. و در سیستم های تصفیه آب شهری نیز میزان فلوراید موجود در آب نیز با استاندارد های ملی و بین المللی مثل EPA سنجیده می شود. بیشتر فیلترهای معمول خانگی فلوراید را حذف نمیکنند لذا در صورت استفاده از این فیلتر های تصفیه آب حتما مطمئن شوید که این عنصر ارزشمند از آب آشامیدنی حذف نمی شود.
مقالات علمی منتشر شده چه می گویند؟
مقاله ای از آکادمی دندانپزشکی کودکان اروپا
در یک مقاله از آکادمی دندانپزشکی کودکان اروپا (EADP) که در سال 2019 منتشر شده است چنین بیان می شود :
فلوراید یکی از مؤثرترین ابزارهای علمی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان است. راهنمای رسمی آکادمی دندانپزشکی کودکان اروپا (EAPD) در سال ۲۰۱۹ تأکید میکند که استفاده روزانه از خمیردندان فلورایددار با غلظت مناسب (بسته به سن کودک)، بهویژه تحت نظارت والدین، بهترین روش برای محافظت از دندانها در برابر پوسیدگی است. همچنین برای کودکانی که در معرض خطر بالای پوسیدگی هستند، درمان های حرفهای مانند فلورایدتراپی در مطب نیز به شدت توصیه میشود.
با این حال، استفاده نادرست از فلوراید – مانند مصرف بیش از حد یا بلعیدن مداوم خمیر دندان – ممکن است منجر به لکههای دائمی روی دندانهای دائمی (فلوئوروزیس) شود. اما اگر میزان فلوراید کنترل شده باشد و طبق توصیه های علمی و دندانپزشک انجام شود، فلوراید درمانی هم ایمن است و هم بسیار مفید. در نتیجه، فلوراید نه تنها ضرری ندارد، بلکه برای سلامت دهان کودکان ضروری است؛ به شرطی که بهدرستی و در زمان مناسب استفاده شود.
مقاله ای از آکادمی انجمن دندانپزشکی کودکان آمریکا
در مقاله دیگری نیز که توسط انجمن دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD) منتشر شده است می خوانیم :
راهنمای انجمن دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD) بر پایه شواهد علمی تأکید میکند که فلوراید، چه بهصورت موضعی (مثل خمیردندان فلورایددار و ژل یا وارنیش فلوراید در مطب) و چه بهصورت سیستمیک (مثل آب آشامیدنی فلورایددار)، نقش کلیدی در کاهش پوسیدگی دندان کودکان دارد. استفاده از فلوراید از دوران نوزادی می تواند به تقویت مینای دندان و جلوگیری از شروع یا پیشرفت پوسیدگی کمک کند. مهمترین عامل موفقیت در پیشگیری، استفاده منظم و مناسب از منابع فلوراید تحت نظر والدین و دندانپزشک است.
در عین حال، این راهنما هشدار میدهد که مصرف بیش از حد فلوراید، بهویژه در سنین پایین، ممکن است منجر به فلوئوروزیس خفیف (ایجاد لکههای سفید روی دندانهای دائمی) شود. با این حال، این خطر با رعایت دوز مناسب خمیردندان و نظارت والدین بسیار پایین است. به همین دلیل، AAPD استفاده از خمیر دندان فلورایددار از بدو رویش دندان را توصیه میکند، مشروط بر اینکه مقدار آن محدود و کنترلشده باشد.
فواید درمان های فلوراید برای کودکان
شروع زودهنگام درمان های فلوراید تراپی میتواند تأثیر چشمگیری در مسیر سلامت دهان و دندان کودک داشته باشد. در کودکانی که مستعد پوسیدگی دندان هستند، درمان های حرفهای فلوراید (مانند ژلها و وارنیشها) میتوانند پایه ای برای مراقبت های پیشگیرانه باشند. این درمانها حاوی مقادیر بالاتری از فلوراید هستند نسبت به محصولاتی که در داروخانه ها بدون نسخه قابل تهیهاند.
استفاده منظم از فلوراید می تواند حتی نشانه های اولیه پوسیدگی را معکوس کرده و آغاز فرایند های پوسیدگی میکروسکوپی را بازسازی کند (که به آن معدنی سازی مجدد یا Remineralization گفته می شود). با مراجعه منظم به دندانپزشک، کودکان میتوانند از این درمان ها بهرهمند شوند و پایهای مستحکم برای سلامت دندانهای خود ایجاد کنند.
توصیه های حرفه ای درباره استفاده از فلوراید
دندانپزشکان معمولاً درمانهای فلوراید را بهعنوان بخشی از مراقبت های منظم دندانپزشکی کودکان توصیه میکنند. تعداد دفعات این درمانها بستگی به میزان خطر پوسیدگی دندان کودک دارد و معمولاً در ویزیتهای دندانپزشکی بررسی میشود. کودکانی که در معرض خطر بیشتری هستند، ممکن است به دفعات بیشتری از درمان فلوراید نیاز داشته باشند.
در مورد خمیردندان نیز توصیه میشود:
- برای کودکان زیر ۳ سال، مقدار خیلی کم (به اندازه یک دانه برنج).
- برای کودکان ۳ تا ۶ سال، مقدار برابر با یک نخود.
این دُزهای کم، خطر فلوئوروزیس (حالتی که در اثر دریافت بیشازحد فلوراید ایجاد شده و به صورت تغییر رنگ خفیف دندانها ظاهر میشود) را کاهش میدهد. فلوئوروزیس معمولاً یک مسئله زیباییشناختی است و نه تهدیدی جدی برای سلامت.
پاسخ به سوالات رایج والدین درباره فلوراید
برای مشاهده پاسخ هر کدام از سوالها کافیست روی آن بزنید:
اگر از خمیردندان فلورایددار استفاده میکنیم، آیا باز هم باید آب فلورایددار بنوشیم؟
بله! نوشیدن آب حاوی فلوراید باعث می شود دندان ها در طول روز در معرض مقدار کمی فلوراید قرار بگیرند که این اثر را تقویت میکند. ترکیب نوشیدن آب فلوراید دار و استفاده از خمیردندان فلوراید دار، بهترین روش برای پیشگیری از پوسیدگی است.
چه زمانی باید مسواک زدن دندان های کودک را آغاز کنیم و چه مقدار خمیردندان استفاده کنیم؟
از ابتدا با یک پارچه نرم لثه های نوزادتان را تمیز کنید. بهمحض اینکه دندان های اولیه شروع به رشد کردند، با یک مسواک نرم مخصوص کودکان و مقدار خیلی کمی خمیردندان فلوراید دار به اندازه ی یک دانه برنج شروع به مسواک زدن کنید. چون کودک هنوز قادر به تف کردن نیست، این مقدار کم باعث میشود فلوراید روی دندان ها پخش شود اما مقدار زیادی بلعیده نشود. وقتی کودک حدود سه ساله شد و توانایی تف کردن پیدا کرد، مقدار خمیردندان را به اندازه یک نخود افزایش دهید و پس از مسواک زدن، او را به تف کردن تشویق کنید. کمک کردن به کودک در مسواک زدن باید تا حدود پنج یا شش سالگی ادامه داشته باشد. همیشه مسواک زدن نهایی را والدین انجام دهند تا مطمئن شوند هیچ «ماده غذایی و قندی» باقی نمانده است. استفاده از برچسب های تشویقی و مسواک و خمیر دندان های مخصوص کودکان هم کمککننده است!
آیا لازم است نگران بلعیدن خمیردندان حاوی فلوراید باشم؟
خیر، تا زمانی که مقدار خمیردندان متناسب با سن کودک باشد و زیر نظر والدین مسواک زده شود، جای نگرانی نیست. انجمن کودکان آمریکا، انجمن دندانپزشکی کودکان آمریکا، و انجمن دندانپزشکی آمریکا استفاده از خمیردندان فلورایددار را حتی برای نوزادان و نوپایان توصیه می کنند.
فلوئوروزیس دندانی چقدر رایج است و چگونه میتوان از آن پیشگیری کرد؟
فلوئوروزیس دندانی قبل از سن ۸ سالگی رخ می دهد و ناشی از دریافت بیش از حد فلوراید در زمانی است که دندانها زیر لثه ها در حال شکلگیری هستند. این مسئله بیشتر جنبه زیبایی دارد و مشکلی برای سلامت ایجاد نمیکند.
برآورد می شود کمتر از ۱ نفر از هر ۴ نفر بین ۶ تا ۴۹ سال دچار فلوئوروزیس باشند، که اغلب فقط توسط دندانپزشک قابل تشخیص است. کمتر از ۲٪ از افراد فلوئوروزیس بیشتر از خفیف دارند که به صورت لکه های سفید کوچک روی دندانها دیده میشود. برای کاهش خطر، به کودکان یاد بدهید بعد از مسواک یا دهانشویه تف کنند و نبلعند. هر سوالی دارید، با دندانپزشک مشورت کنید تا بهترین محصولات برای کودک شما را معرفی کند.
آیا میتوانم شیر خشک نوزاد را با آب فلورایددار مخلوط کنم؟
بله، طبق نظر آکادمی کودکان آمریکا و انجمن دندانپزشکی آمریکا، استفاده از آب فلورایددار برای تهیه شیر خشک کاملاً بیخطر است. نوزادانی که فقط از شیر خشک تغذیه میکنند ممکن است کمی بیشتر در معرض فلوئوروزیس خفیف قرار داشته باشند. بنابراین حتماً نیازهای کودک را با پزشک اطفال و دندانپزشک در میان بگذارید.
چه زمانی باید کودک را برای اولینبار نزد دندانپزشک برد؟
یادداشتی از دکتر نگین واعظی
والدین نقشی کلیدی در حفظ سلامت دهان و دندان فرزندان خود دارند. آگاهی از فواید فلوراید، شناخت منابع دریافت آن و دُزهای مناسب، و ایجاد یک روتین جامع مراقبتی، از عوامل مهم در پیشگیری از پوسیدگی دندان محسوب میشوند.راهنمایی حرفهای از سوی دندانپزشک، در یافتن تعادل مناسب برای استفاده از فلوراید بسیار ارزشمند است و کمک میکند این ماده هم ایمن و هم مؤثر در بهبود سلامت دندان کودک باشد.
فلوراید تراپی کودکان در تبریز
اگر به دنبال راهی مؤثر برای پیشگیری از پوسیدگی دندان های کودکتان هستید، فیشور سیلانت تراپی و فلورایدتراپی یکی از بهترین گزینه هاست. در مطب ما در تبریز، فیشور سیلانت تراپی و فلورایدتراپی کودکان با استفاده از مواد ایمن و تأییدشده انجام می شود. این درمان ها ساده، سریع و بدون درد بوده و تأثیر چشمگیری در تقویت مینای دندان دارد.
📞 برای نوبت دهی سریع دندانپزشکی در تبریز همین حالا با ما تماس بگیرید.


بدون دیدگاه